Program 17. Festiwalu Oj Wiosna Ty Wiosna 2024 – Edycja Jesienna
17. Festiwal Oj Wiosna Ty Wiosna 2024 – Edycja Jesienna
18-20 października
Gajówka Buduk, Gulbin 8
18.10.2024 – Piątek
09:00 – 14:00 – Warsztaty dla dzieci – muzyczne / przyrodnicze
15:00 – Warsztaty muzyczne dla dorosłych – skrzypce, dudy, suka biłgorajska, harmonia, suwalski bęben obręczowy, śpiew
18:00 – Koncert – Sam Kowalski
19:00 – Zabawa taneczna z warsztatami tańca – Kapela Uherec, Chłopcy z Nowoszyszek, OPLA
19.10.2024 – Sobota
11:00-14:00 – Warsztaty muzyczne dla dzieci
14:00 – Spotkanie z Stanisławem Skindzierem – śpiewakiem ze Studzianego Lasu
14:00 – 16:00 -Warsztaty muzyczne dla dorosłych – suka biłgorajska, suwalski bęben obręczowy, skrzypce, harmonia, śpiew
16:30 – Wykład – Style pieśniowe Dzukiji (Litwa) – dr hab. Gustaw Juzala
17:30 – Pokaz filmowy
18:00 – Koncert – OPLA i BIELE
19:30 – Zabawa taneczna z warsztatami tańca – Kapela Butrynów, Chłopcy z Nowoszyszek i goście
20.10.2024 – Niedziela
12:00 – warsztaty muzyczne – podsumowanie
Program może ulec zmianie.
Wstęp na wszystkie wydarzenia bezpłatny – zapraszamy.
Warsztaty muzyczne dla dzieci
Zagraj mi muzyczka. Gry i zabawy z dawnych lat
Zapraszamy na warsztaty, w trakcie których przeniesiemy się w czasie i przestrzeni na polską wieś przełomu XIX i XX wieku, gdzie wśród dzieci i młodzieży dominowały zabawy z towarzyszeniem muzyki i śpiewu, odnoszące się do natury i najbliższego otoczenia. Będziemy szukać rytmów naszego ciała, naszego głosu, naszych kroków i codziennych czynności, w tym tych związanych z pracą. Przy muzyce granej na żywo nauczymy się dawnych gier, zabaw, pieśni i tańców, które pamiętają jeszcze nasi rodzice i dziadkowie, a także zapomnianych już wyliczanek, rymowanek i zagadek. Podczas spotkania poznamy tradycyjne instrumenty, takie jak skrzypce, bębenek, baraban, oktawki czy suka biłgorajska, a także spróbujemy swych sił w wiejskiej kapeli.
Regiony pogranicza zachwycają złożonością, wielojęzycznością i różnorodnością swojego folkloru. Nie inaczej dzieje się z folklorem dziecięcym, który pokazuje jak od najmłodszych dni dzieci pograniczy uczyły się żyć otoczone tą mozaikową mieszanką kulturową. Folklor dziecięcy polsko-litewskich pograniczy zawiera zarówno utwory wykonywane dla dzieci przez dorosłych, jak i te śpiewane przez dzieci dla siebie. Podczas zajęć zapoznamy się pieśniami którymi mali pastuszkowie starali się wpływać na pogodę (szczególnymi rozmowami ze słońcem), pieśniami o zwierzętach, korowodami i tańcami. Na warsztatach postaramy się pokazać to bogactwo w formie zabawy, więc… raz, dwa, trzy przyjdź i ty!
Prowadzący: Gustaw Juzala, Małgorzata Lewandowska, Marta Graban-Butryn, Krzysztof Butryn, Julita Charytoniuk
Warsztaty tańca
Taniec zajmuje jedno z ważniejszych miejsc w kulturze tradycyjnej każdej społeczności. Był i nadal jest ogólno dostępny dla każdego. Jest lekarstwem dla duszy i ciała – wentylem bezpieczeństwa dla znużonych zimową szarugą, albo letnimi pracami na roli. Trzeba mieć smykałkę do smyka czy harmonii, do tańca wystarczy podstawowe poczucie rytmu, żeby móc wirować w polkach i oberkach, albo kroczyć w krakowiakach i polonezach. Przyda się co prawda rozgarnięta kapela lub chociaż przytomny solista, ale póki muzyka trwa – póty tańczyć będą tancerze.
W ramach warsztatów nauczymy się tańców charakterystycznych dla terenu pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego takich jak polka, walc, padespan, wasadula, kozak, kochaneczka czy krakowiak, a także tańców z Łemkowszczyzny i Lubelszczyzny.
Prowadzący: Gustaw Juzala, Marta Graban-Butryn
Warsztaty muzyczne
Warsztaty instrumentalne:
Na warsztatach instrumentalnych będziemy pracowali nad muzyką i warsztatem nieżyjących już muzyków z Suwalszczyzny – Franciszka i Leona Racisa oraz Mieczysława Pachutki a także odkrywali melodie i rytmy taneczne w pieśniach z Sejneńszczyzny i okolic. Dodatkowo zajmiemy się muzyką z Roztocza Zachodniego oraz łemkowszczyzny.
Prowadzący:
Piątek – Piotr Fiedorowicz – skrzypce/dudy, Krzysztof Butryn – skrzypce/suka biłgorajska, Piotr Deptuła – skrzypce, Paweł Luto – suwalski bęben obręczowy, Adrian Żukowski – harmonia
Sobota – Krzysztof Butryn – skrzypce/suka biłgorajska, Piotr Deptuła – skrzypce, Paweł Luto – suwalski bęben obręczowy, Adrian Żukowski – harmonia
Warsztaty wokalne:
Tematem warsztatów będą pieśni z repertuaru Stanisława Skindziera, śpiewaka urodzonego w 1939, zamieszkałego w Studzianym Lesie, powiat sejneński, jak również inne pieśni z Suwalszczyzny i Podlasia. Za sprawą Marty Graban-Butryn poruszony zostanie również temat pieśni łemkowskich oraz roztoczańskich, a za sprawą Gustawa Juzali – pieśni z regionu Dzukiji (Litwa).
Prowadzący: Julita Charytoniuk, Robert Burdalski, Gustaw Juzala, Stanisław Skindzier, Marta Graban-Butryn
Pokaz filmowy: Filmy z Archiwum Stowarzyszenia Krusznia.
Prowadzący: Kuba Pietrzak/Jerzy Czyżyński
Potańcówki
Łemkowską wiejską kapelę „Uherec” tworzą muzykanci młodego pokolenia zakochani w tradycji ruskich górali karpackich. Pieśni i melodie pochodzące z archiwalnych nagrań – z płyt decelitowych, winylowych, taśm szpulowych i własnych badań terenowych to podstawa repertuaru. „Uherec” gra muzykę łemkowską w jej surowym, naturalnym brzmieniu. Białe głosy, tradycyjne instrumentarium i miłość do gór tworzą pierwotną i niezwykle ciekawą mieszankę. Na repertuar kapeli składają się polki, walczyki, czardasze i sztajerki, a także dawne pieśni. „Uherec” koncertował dotychczas na łemkowskich festiwalach, redyku karpackim w swoich ukochanych górach, a także m.in. w Lublinie, Krośnie (Pokaz Mody Kolekcji „ŁEMKOWYNA” Anny Marii Zygmunt) czy na Podlasiu (Białystok, Koźliki, Czeremcha). Kapela stworzyła również muzykę do filmów animowanych z serii „Lemkoland”. Obok muzyki łemkowskiej grają także melodie pogranicza ukraińsko-polskiego, galicyjskie, roztoczańskie i poleskie nuty, głównie do tańca.
Skład kapeli: Marta Graban-Butryn – śpiew bęben; Edyta Piekarczyk – śpiew, basy; Piotr Deptuła – skrzypce; Krzysztof Butryn – skrzypce.
* Nazwa zespołu pochodzi od nazwy jednego ze szczytów w Beskidzie Niskim, we wschodniej części Pasma Magurskiego. Uherec (706 m n.p.m) znajduje się w granicach Magurskiego Parku Narodowego, u jego podnóży leży wieś Wołowiec. Uherec jest zalesiony, trudno dostępny i nie przedstawia żadnych walorów widokowych. Przez szczyt nie przebiega żaden znakowany szlak turystyczny.
Kapela Butrynów – rodzinna kapela kontynuująca bogate, muzyczne tradycje regionu janowskiego i Roztocza Zachodniego. Są samoukami grającymi ze słuchu i w zgodzie z lokalnym stylem. Grają do tańca i posłuchu na rodzinnych uroczystościach jak i wielkich koncertach i festiwalach. Muzykują na sukach, skrzypcach, basach i bębnie. Lider kapeli, Zbigniew Butryn, przez wiele lat grywał w sławnej Kapeli Dudków ze Zdziłowic, w latach 90. XX w. podjął się rekonstrukcji suki biłgorajskiej oraz odtworzenia sposobu gry na niej. Poprzez różnorodne działania edukacyjne i upowszechnieniowe (m.in. Szkoła Suki Biłgorajskiej, Festiwal „Na rozstajnych drogach”) muzykanci od lat podejmują próby ożywienia i wprowadzenia na nowo suki do praktyki muzycznej. Oprócz ludowych ballad, kołysanek, pieśni sierocych czy dziadowskich, repertuar kapeli stanowią także „ordynackie nuty” czyli siarczyste oberki, krowiarze, podróżniaki i skoczne polki, zasłyszane od najznakomitszych wiejskich muzykantów z okolic Janowa Lubelskiego.
W 2012 roku kapela wydała płytę „Na rozstajnych drogach”, która jest owocem jej dotychczasowych poszukiwań i współpracy z muzykantami i śpiewakami regionu. Wydawnictwo otrzymało III nagrodę w konkursie Polskiego Radia na „Fonogram Źródeł 2012”. W roku 2016 kapela zajęła II miejsce w 50. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, a w roku 2018 otrzymała nagrodę główną „Złote Basy” podczas XXV Konkursu Kapel i Śpiewaków Ludowych Regionów Nadwiślańskich „Powiślaki” w Maciejowicach.
Skład Kapeli:
Zbigniew Butryn – tata (suka, oktawki, basetla), Krzysztof Butryn – syn (suka, skrzypce), Marta Graban-Butryn – synowa (śpiew, bębenek obręczowy), Piotr Deptuła – sąsiad (skrzypce sekund).
https://www.sukabilgorajska.pl/kapela-butrynow
https://www.facebook.com/KapelaButrynow
Chłopcy z Nowoszyszek to zespół założony przez pasjonatów tradycyjnej muzyki z pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego. Na repertuar grupy składają się melodie taneczne : polki, walce, oberki, fokstroty, krakowiaki – niektóre szerzej rozpowszechnione w całej Polsce, ale również bardziej egzotyczne tańce charakterystyczne dla wielokulturowego tygla dawnej Rzeczpospolitej, takie jak kochaneczka, wasadula, kozak.
Urszula Murawko – cymbały, Piotr Fiedorowicz – skrzypce, dudy, Paweł Luto – bębny, Adrian Żukowski – harmonia
Koncerty
Sam Kowalski
Wiejskie trójmiary nierozłącznie kojarzą się z brzmieniem skrzypiec i harmonii, tak też uczę się ich od początku swojej przygody z nimi. Oberki to melodie krótkie i niezłożone, a ich siła tkwi w fascynującej rytmice i hipnotyzującej powtarzalności, która dodaje skrzydeł grającym i tancerzom. Pokazują różne oblicza w zależności od instrumentarium, okoliczności i nastroju, czego doświadczam, grając w różnych składach i sytuacjach. Mile zaskoczyło mnie jak melodia oberkowa grana na skrzypcach, wprost przełożona na nylonowe struny, uzyskuje dodatkowy wymiar, gdy jej dźwiękom pozwoli się dłużej trwać i zbudować nowe współbrzmienia. W ich kontekście innego odcienia nabiera też melodia śpiewana, a połączenie powyższych daje pole do spojrzenia na znane już tematy z nowej perspektywy. Zapraszam!
Mateusz Kowalski – gitalele, śpiew.
OPLA i BIELE – muzyczna fuzja progresywnego folk-ambientu z delikatnymi pieśniami z Suwalszczyzny a także zadziornymi melodiami tanecznymi z pogranicza polsko-białoruskiego.
Opla
Zespół Opla tworzy dwóch muzyków Piotr Bukowski i Hubert Zemler, którzy jak sami przyznają dość późno odkryli wartość polskiej muzyki tradycyjnej. Postanowili więc dokonać eksperymentu: wyobrazili sobie alternatywną wersję historii, gdzie sampler i komputer nie dotarły do Polski, a miejscy muzycy nadal kultywują dawną tradycję grania oberków.
„Wydawać by się mogło, że polska muzyka tradycyjna przeżywa obecnie swój renesans” – mówi Zemler. „Odbywają się festiwale, na których poziom wykonawczy artystów jest bardzo wysoki, powstaje wiele opracowań skrupulatnie opisujących dawne i obecne trendy w kulturze ludowej, a dawni mistrzowie po latach wreszcie zyskali należny szacunek środowiska” – dodaje.
Bukowski i Zemler, jak sami przyznają dość późno odkryli wartość polskiej muzyki tradycyjnej. Postanowili więc dokonać eksperymentu: wyobrazili sobie alternatywną wersję historii, gdzie sampler i komputer nie dotarły do Polski, a miejscy muzycy nadal kultywują dawną tradycję grania oberków.
Oczywiście świadomie jest to tylko powidok dawnego mistrzostwa i wirtuozów gatunku, ale tak właśnie mogłoby to wyglądać w równoległej rzeczywistości, gdzie ekspresja i przekaz emocjonalny jest ważniejszy od prób zachowania czystości stylu.
„To dla nas powrót do korzeni – tych związanych z brudnym brzmieniem gitary i perkusji, z ich surową energią” – mówi Bukowski. „Nie chcieliśmy zagrać muzyki tradycyjnej jako rekonstrukcji. Szukaliśmy innej drogi. Opla to bardziej próba znalezienia wspólnej z nią tożsamości – połączenia naszych muzycznych korzeni z najstarszymi chropowatymi i transowymi oberkami z polskich wsi” – dodaje.
Hubert Zemler – perkusja
Piotr Bukowski – gitara elektryczna
Biele to muzyka miejsca, gdzie zacierają się granice państw. Tylko tu usłyszysz melodię śpiewaną w gwarze mazurzącej, choć dźwięki te znają również na Białorusi. A podobne słowa w języku Dzuków śpiewają Litwini tak, że nas Polaków chwyta to za serce. I ma się wrażenie, że to nasza pieśń, wyssana z mlekiem matki.
Biele to projekt muzyczny założony przez Julitę Charytoniuk, Ulkę Murawko i Piotra Fiedorowicza – ludzi z Suwalszczyzny, wychowanków zielonych lasów, odludnych bagien i nadrzecznych łąk. Miejsc, w których szara codzienność przeplata się z atmosferą tajemniczości i mistycyzmu, a codzienny znój płynnie przechodzi w czas wolny. Biele to muzyka Suwalszczyzny. Tej dawnej, za którą czasem nieracjonalnie tęsknimy i tej współczesnej, w której próbujemy racjonalnie żyć.
Julita Charytoniuk – śpiew, bęben obręczowy, instrumenty perkusyjne
Ulka Murawko – cymbały, śpiew, instrumenty perkusyjne
Piotr Fiedorowicz – dudy, gitara basowa, skrzypce, śpiew
Warunki uczestnictwa:
Wstęp na wszystkie wydarzenia bezpłatny – zapraszamy.
Zapisy na warsztaty do 17.10.2024 : ojwiosna@krusznia.org – liczba miejsc ograniczona
Zakwaterowanie – kwatery agroturystyczne w okolicy lub pole namiotowe (jest możliwość podłączenia ogrzewania elektrycznego)
Wyżywienie – istnieje możliwość zamówienia obiadów na piątek i sobotę – ojwiosna@krusznia.org
Sponsorzy:
„Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury Kultura – Interwencje. Edycja 2024”
Organizator : Stowarzyszenie Krusznia
Współorganizator: Nadleśnictwo Głęboki Bród
